Vrijwillige drooglegging

Begin negentiende eeuw (dus ver voor de Amerikaanse drooglegging) ontstond in Engeland de teetotalism beweging, welks leden om allerlei redenen vrijwillig afzagen van alcohol. Zulke mensen noemden zichzelf teetotallers en ze ontmoetten elkaar in temperance bars – onthoudingscafé’s. Oftewel: alcoholvrije vrijplaatsen. Zo’n twee eeuwen later zijn de teetotallers terug. In een hip jasje.

Droogleggingsbier van Budweiser

En net als twee eeuwen geleden lopen de redenen voor vrijwillige drooglegging nu uiteen van religieus tot gezondheid, medisch en sociaal. En net als toen drinken de zogenaamde teetotallers thuis, in het restaurant en de kroeg vooral thee, koffie, water, sap en alcoholvrij bier. En spelen er net als toen fabrikanten met nulprocentsdrankjes in op dit vrijwillige afzien van alcohol.
Zo maakten ze begin negentiende eeuw zogenaamde cordials (siropen) en elixirs om water interessanter te laten smaken. En ook dat gebeurt weer, getuige vintage merken als Mr. Fitzpatrick’s die nieuw leven werden ingeblazen. Zelfs de term ‘teetotaller‘ zie je weer opduiken, net als er weer temperance bars in het straatbeeld verschijnen.
De vrijwillige nulprocenters van nu zijn net als toen (meestal) allesbehalve stumperds. Het zijn juist zelfbewuste bewuste eters en drinkers. Ze weten waarom ze geen alcohol nuttigen en vinden dat prima, zelfs cool, in plaats van dat ze het ervaren als een groot gemis of opoffering.
Alleen haken deze vrijwillige alcohollozen nu vaak ook aan bij een droge tijd die nog wat verser in het geheugen ligt, juist dankzij de opkomst van alcoholische cocktails. Namelijk de Amerikaanse, nogal onvrijwillige, drooglegging uit het begin van de twintigste eeuw, de prohibition.
Een tijd waarin de cocktailscene een ongekende bloeiperiode kende, hoewel strikt underground. Dat laatste vaak letterlijk, want bijvoorbeeld in kelders onder restaurants.
Kennen we nu alweer jaren een heropleving van eerst de prohibition en daarna de pre- en zelfs pre-pre-prohibition cocktails, nu wordt diezelfde droge periode aangegrepen om bijvoorbeeld alcoholvrij bier aan te prijzen als iets spannends en undergrounds. Zoals de Budweiser Prohibition Brew.
En de alcohol verdwijnt niet alleen vrijwillig uit bier, ook uit gin en andere ‘sterke’ drank wordt-ie geëlimineerd. Zo heeft restaurant Occo in het Amsterdamse hotel The Dylan z’n eigen 0% VirGIN gin en staan er verschillende teetotal gins in het slijterschap. Die worden gedronken zolang de smaak maar net zo verleidelijk is als het origineel.
Vrijwillige drooglegging: wel de smaak en het coole imago, niet de (slopende) alcohol.

© Marjan Ippel, Talkin’ Food® 2017

Lees ook: Aardappelcongres met smaak.